Celej Jan, Kapczyński Stefan


Nieszczęśliwy przypadek sprawił, że akurat 12 marca 1944 r. na obrzeżach wsi Kotłówka życie stracił Jan Celej (28 lat). Odwiedził on swojego sąsiada, Stefana Kapczyńskiego (33 lata) w czasie, gdy Niemcy znaleźli u niego Żydówkę, Terkę Holtzhandler, z pobliskiego Żelechowa. Pomimo dokładnego przeszukania zabudowań, żandarmeria i policja granatowa nie znalazły nic, ani nikogo więcej. Mężczyzn zamordowano za pomoc i ukrywanie osoby pochodzenia żydowskiego.


Dom i gospodarstwo Kapczyńskiego otoczono, a wszystkich troje przeprowadzono przez wieś i na jej skraju zamordowano. Ciała nie zostały pochowane od razu. Dopiero wieczorem policja granatowa z Żelichowa nakazała je zakopać. Po kilku dniach sąsiedzi sami przenieśli ciała Jana i Stefana, a następnie przewieźli je na cmentarz. Zwłoki kobiety zostały po wojnie zabrane prawdopodobnie przez jej rodzinę.


Dziś na skraju wsi, gdzie doszło do tragedii, znajduje się pomnik upamiętniający to wydarzenie, ufundowany przez Grzegorza Kapczyńskiego, wnuka zamordowanego.


Bibliografia:

1. RFWA, nagranie audio sygn. 811_0984, relacja Grażyny Pitoń, z dn. 19.02.2014 r.
2. RFWA, nagranie audio sygn. 811_0984, relacja Grażyny Pitoń, z dn. 19.02.2014 r.
3. W. Bielawski, Zbrodnie na Polakach dokonane przez hitlerowców za pomoc udzielaną Żydom, Warszawa 1981, s. 34.
4. E. Kopówka, ks. P. Rytel-Andrianik, Dam im imię na wieki (Iz 56,6). Polacy z okolic Treblinki ratujący Żydów, Oksford–Treblinka 2011, s. 135.
5. W. Zajączkowski, Martyrs of Charity, Washington D.C. 1988, s. 167,
6. http://www.sztetl.org.pl/pl/article/zelechow/13,miejsca-martyrologii/27017,kotlowka-k-zelechowa-miejsce-egzekucji-i-pochowku-ofiar-zaglady/ (29.04.2015).


Uwagi:

  • W. Bielawski, Zbrodnie na Polakach dokonane przez hitlerowców za pomoc udzielaną Żydom, Warszawa 1981, s. 34 i W. Zajączkowski, Martyrs of Charity, Washington D.C., 1988 s. 167 podaje nazwisko Celeja.
  • RFWA, nagranie audio sygn. 811_0984, relacja Grażyny Pitoń, z dn. 19.02.2014 r., podaje, że imię Żydówki brzmiało Sara, a W. Bielawski, Zbrodnie na Polakach dokonane przez hitlerowców za pomoc udzielaną Żydom, Warszawa 1981 s. 34 – Teresa.


Zamknij podgląd